|
Czy zdarzyło się Wam kiedyś spotkać z opinią ludzi spoza naszego regionu,
którzy myśleli że Tarnowskie Góry leżą gdzieś w górach ?
Oczywiście tak nie jest bo geneza nazwy miasta nie wiąże się z
topografią jego obszaru tylko z działalnością człowieka.
Zastanówmy się jednak czy tych "gór" tak naprawdę nie ma ?
Rozłóżmy mapę i dokładnie przyjrzyjmy się nazwom, niektórych szczytów
wzniesień otaczających Tarnowskie Góry. Znajdziemy na niej m.in. Górę Mikołaja,
Woźnicką Górkę czy Księżą Górę.
|
Góra Chełm
Góra św. Doroty
Góra Grojec
Srebrna Góra
Góra Cipiorg
Góra Mikołaja
|
400 m n.p.m. (Góra Świętej Anny)
382 m n.p.m. (Będzin)
365 m n.p.m. (Psary)
346 m n.p.m. (Bytom)
340 m n.p.m. (Tarnowskie Góry)
318 m n.p.m. (Ptakowice)
|
|
Niektóre z bardziej znanych szczytów wzniesień nazywanych "górami" leżących
w Tarnowskich Górach i okolicach.
|
Kolejny odcinek naszych wycieczek rowerowych, który
właśnie czytacie zaprowadzi Was na szczyt wzgórza ładnie górującego nad Doliną
Małej Panwi. Mowa tu o Górze Grojec wznoszącej się 365,4 m n.p.m.
Na jej szczycie w 1996 r. utworzono rezerwat przyrody o tej samej nazwie, którego
celem jest ochrona drzewostanu z udziałem m.in. klonu, dębu, grabu, jaworu,
buka i jodły. Dodatkowo rozglądając się po podszyciu możemy zauważyć takie
unikaty flory jak kruszczyk rdzawoczerwony, lilia złotogłów, wawrzynek wilczełyko
czy bluszcz pospolity. Oczywiście wspomniane gatunki są prawnie chronione dlatego
nie wolno ich zrywać czy deptać.
Naszą przygodę rozpoczynamy w Tarnowskich Górach. Kierujemy rowery
na parking przy kościele p.w. Matki Sprawiedliwości i Miłości Społecznej w
Opatowicach skąd rozciąga się najlepszy widok na majestatycznie wyglądającą górę.
Aby tam dotrzeć musimy przebyć Dolinę Małej Panwi. Udajemy się więc w kierunku
Kalet, do których najlepiej zajechać przez Pniowiec, Boruszowice i Mikołeskę.
Na miejscu możemy zwiedzić kościół p.w. św. Józefa, usiąść nad brzegiem rzeki
czy zatrzymać się w centrum.
Po krótkim odpoczynku ruszamy w dalszą drogę do Strzebinia. Poprowadzi nas tam
leśna trasa rowerowa (kiedyś dobrze oznakowana niestety teraz tabliczki są poniszczone
bądź pozrywane) oferująca spokój, leśny klimat i możliwość skosztowania owoców lasu.
Po kilkudziesięciu minutach pedałowania wjeżdżamy do Strzebinia.
Jest to duża wioska leżąca w gminie Koszęcin będąca centrum administracyjnym sołectwa,
w którym leżą jeszcze takie miejscowości jak Bukowiec, Łazy, Kurzichowe, Bagno i Prądy.
W Prądach urodził się Juliusz Ligoń (1823-1889), polski poeta ludowy na Śląsku.
Samouk, od 1852 r. brał udział w polskiej działalności oświatowej, pracując jako hutnik.
Współpracował z pismami w zaborze pruskim i w Galicji, publikując wiersze,
dramaty, artykuły, opowiadania, gawędy. Uważany za współtwórcę regionalnego dramatu
ludowego na Górnym Śląsku. Twórczość i działalność Ligonia była ważnym elementem
walki o świadomość narodową i polskość Śląska.
W samym Strzebiniu warto jeszcze zwiedzić kościół p.w. Podwyższenia
Krzyża Świętego oraz kaplicę Matki Boskiej. Ruszamy w dalszą drogę.
Kierujemy się do Psar leżących u podnóża góry Grojec. Najbezpieczniej
i najwygodniej będzie gdy wybierzemy polną drogę prowadzącą ze Strzebinia do Psar
(trasę dojazdu przedstawiono na mapie dołączonej do opisu). Jadąc
polną drogą już z daleka widać wzniesienie, którego wierzchowina pokryta jest lasem.
Kiedyś podobne widoki mogli obserwować pasażerowie kolejki łączącej Strzebiń
z Woźnikami uroczyście otwartej 1 sierpnia 1932 roku.
Do Psar wjeżdżamy od strony zachodniej. Przekraczamy drogę wojewódzką
prowadzącą do Częstochowy kierując się dalej w kierunku wschodnim. Będąc w Psarach
warto wspomnieć po raz drugi o kursującej tutaj do połowy lat 90-tych XX w. kolei, po której
pozostały jedynie szyny w przejazdach oraz widoczne nasypy. Także nie wszyscy
może wiedzą, że z Tarnowskich Gór do Psar kursował kiedyś autobus komunikacji
miejskiej nr 119.
Mijamy kolejne zabudowania podziwiając architekturę dawną i współczesną Psar.
Asfaltowa droga prowadzi nas w kierunku rezerwatu.
Mijamy dawny przejazd kolejowy i zaraz za nim skręcamy w polną drogę
prowadzącą prosto do naszego celu. Zatrzymujemy się na chwilę tuż przed
wejściem do rezerwatu by ze zbocza góry obserwować wspaniałe widoki. Zobaczyć
stąd można m.in. Górę św. Doroty w Będzinie, Srebrną Górę w Bytomiu, Hutę Cynku
w Miasteczku Śląskim czy sąsiednią wieś Babienica.
Nieopodal Góry Grojec w miejscowości Lubsza mieszkał
przez 30 lat Józef Lompa - działacz narodowy, publicysta, poeta i prozaik,
autor polskich podręczników szkolnych ("Krótkie wyobrażenie Śląska dla szkół
elementarnych", 1821 r.), poradników rolniczych, zbieracz i popularyzator
folkloru oraz legend śląskich. Z jego podań i legend wiemy, że na szczycie góry
istniał okazały zamek, złupiony i spalony niegdyś przez Tatarów.
Czy te przekazy są prawdziwe i może na szczycie ostały się jakieś pozostałości po
dawnej budowli ?
Z nutką tajemniczości wjeżdżamy w głąb lasu. Natychmiast
zmienia się klimat. Jest chłodniej, wilgotno, ścieżka jest błotnista i dookoła
pełno komarów. Im głębiej wjeżdżamy w las tym podjazd jest bardziej stromy na
tyle, że zmusza nas do zejścia z roweru. Na szczycie znajduje się
powalone drzewo, na którym można usiąść i odpocząć. Obok na jednym z buków
wisi maleńka kapliczka. Nieco bardziej na wschód znajdują się pagórki i doły
które mogłyby być pozostałościami zamku, jednak żadnych fundamentów czy
fragmentów ścian nie znalazłem zarówno na szczycie jak i w najbliższej okolicy.
Gdzie warto jeszcze zajrzeć:
- Informacje o rezerwacie "Góra Grojec"
- Strona gminy Koszęcin
- Informacje o Juliuszu Ligoniu
- Informacje o linii kolejowej Strzebiń-Woźniki
- Garść informacji o Psarach
- Trochę informacji o linii 119
|
|
więcej zdjęć w fotogalerii
|
Widok na Górę Grojec z Osiedla Przyjaźń w Tarnowskich Górach.
|
Kalety. Kościół p.w. św. Józefa.
Kalety. Pomnik Powstańców Śląskich i dworzec kolejowy.
Leśna trasa rowerowa z Kalet do Strzebinia.
Strzebiń. Główna droga Lubliniec-Piasek oraz figura Matki Boskiej
stojąca przy kościele.
Psary z Górą Grojec - widok od strony Strzebinia.
Psary.
|
Psary. Dawny przejazd kolejowy. Po lewej polna droga prowadząca na szczyt
góry widocznej w tle.
|
|
Góra Grojec. Widok na Hutę Cynku w Miasteczku Śląskim.
|
Na szczycie Góry Grojec (365,4 m n.p.m.)
|